Jak zbudować pewność siebie u dziecka — poradnik dla rodziców

Pewność siebie dziecka nie bierze się z pochwał. Bierze się z doświadczenia, że jest w stanie samo coś zrobić — i że jest akceptowane także wtedy, gdy mu nie wychodzi.

"Jesteś taki mądry" tworzy presję: skoro wartość opiera się na byciu mądrym, każde trudne zadanie staje się zagrożeniem dla tożsamości. Dzieci chwalone za cechę częściej unikają wyzwań.

"Widzę, że próbowałeś trzy sposoby, zanim ci wyszło" wskazuje na to, co dziecko kontroluje: wysiłek i strategię.

Odruch rodzica to usunąć przeszkodę. Problem w tym, że dziecko uczy się wtedy: "sam nie dam rady, ktoś musi to za mnie załatwić".

Zamiast rozwiązywać — pytaj: "co już próbowałeś?", "jak myślisz, co można jeszcze zrobić?". Wkraczaj, gdy zadanie faktycznie przekracza możliwości dziecka, nie gdy jest tylko niewygodne.

Frustracja, zawód i złość są częścią uczenia się. Dziecko, które zawsze jest natychmiast pocieszane i rozpraszane, nie rozwija odporności. Nazwij emocję ("widzę, że jesteś wściekły, bo przegrałeś") i towarzysz, zamiast natychmiast ją usuwać.

Wybór ubrania, kolejności zadań domowych, sposobu spędzenia sobotniego popołudnia. Sprawczość buduje się na decyzjach, których konsekwencje dziecko faktycznie odczuwa.

"Zobacz, jak siostra to zrobiła" wydaje się motywujące, a uczy, że wartość jest pozycją w rankingu. Porównuj dziecko wyłącznie z jego wcześniejszą wersją.

Twoja reakcja na złą ocenę czy przegrany mecz uczy dziecko, jak groźna jest porażka. Jeśli rodzic panikuje, dziecko zapamiętuje: błąd to katastrofa.

• Żartów kosztem dziecka przy innych — nawet "niewinnych".
• Etykiet: "nieśmiały", "leniwy", "roztrzepany". Dzieci dorastają do etykiet.
• Ratowania przed każdą niewygodną sytuacją społeczną (zamawianie za dziecko, odpowiadanie za nie).
• Warunkowania uwagi wynikami.

Jeśli dziecko unika szkoły, wycofuje się z kontaktów rówieśniczych, mówi o sobie skrajnie negatywnie albo zmiany w zachowaniu utrzymują się tygodniami — warto skonsultować się z psychologiem dziecięcym. Wczesna reakcja bardzo ułatwia sprawę.